Sinir sistemi aşağı, sinir sistemi yukarı. Yeni moda bu. Bazen sinir oluyorum: ruh sağlığı alanında bile ”trendler” varsa geri kalanları düşünün. Menopoz, probiyotikler, vitamin-gıda takviyeleri, temiz beslenme vs; hepsinin ortak noktası nedir efendim? Kredi kartımız 🙂 Adamlar cebimizde olmayan parayı bile almanın yollarını buldular ve asla vazgeçmiyorlar.
Blogu okuyanlar benim psikolojiye meraklı olduğumu bilir. Bu kitabı da kitapçıda rafları karıştırırken aylar önce bulmuştum ve bir şey ilgimi çekmiş olmalı ki satın almışım. Umut dünyası 🙂 Sanıyoruz ki birisi gelecek ve sihirli birkaç cümle ile içimizdeki kaosa düzen getirecek. Elbette öyle bir şey yok. Aktarlarda reklamı yapılan, kansızlığa-kabızlığa-baş ağrısına iyi gelen büyülü karışımlar da işe yaramıyor zaten ama işte Amerikan kafası: Adamlar illa bize bir şey satacak! Bir aralar bütün çocuk psikologları ”Duyu bütünleme terapisi” reklamı yapıyordu; üşenmedim kitabını okudum. Uzun uzun ”duyu bütünleme” nedir anlatıyorlar sonra da ne öneriyorlar bilin bakalım: Doğaya çıkın, yürüyüş yapın, top oynayın 🙂
Evet, sıradaki arzu nesnemiz vagus sinirimiz . Bildiğimiz anatomik sinirden bahsediyorum.
Terapide Polivagal Teori bilmediğimiz bir şey söylüyor mu? Hayır. O zaman neden okuyalım? Çünkü işi oldukça basitleştiriyor ve bu bana iyi geldi. Özetle diyor ki :
Sinir sistemi 3 halde bulunur: Güvenli (ventral vagus aktif) , huzursuz (sempatik sistem aktif), çökmüş (dorsal vagus aktif). Aşağıdaki görseli büyüterek bakarsanız daha iyi anlayacaksınız.
Bu üç durum detaylı olarak anlatılıyor
Çok beğendiğim bir pratik öneriliyor: Kendi sinir sistemimizin haritasını çıkarmak. Yazar diyor ki alın elinize rengarenk kalemlerinizi ve düşünün: Şu anda hangi bölüm aktif? Mutlu-huzurlu-sosyal değilsem bana ne oluyor? Huzursuz, öfkeli, gergin, küskün isem merdivenin ortasındayım ve ”kaç-savaş-don” tepkileri veriyorum ya da tamamen çökmüş, kaybolmuş, karanlık bir odada unutulmuş gibiysem merdivenin en alt basamaklarındayım. Burada şu iki cümledeki boşlukları neyle dolduruyorum?
”Ben ……… yım.
Dünya. ……..dır. ”
Diğer iki harita ” Neler beni bu 3 duruma getiriyor? Tetikleyen ve yatıştıran faktörler nelerdir? ve Güvenli durumda kalmama destek olan şeyler/ insanlar nedir/kimdir? sorularına cevap arıyor.
Yani diyor ki kendinizi detaylıca inceleyin, tepkilerinizi tarafsız bir yerden gözlemleyin, duyguyu içselleştirip ”değerinizi” duygu üzerinden ölçmeyin.
Yazarın web sitesi varmış ve oldukça detaylı. Merakınız varsa göz atabilirsiniz.
Peki, Sinir Sistemini Yeniden Nasıl Şekillendirebiliriz?
*Normal solunumdan yavaş solunuma geçmek (Dakikada 5-7 nefes)
*Sesi kullanmak: Mırıldanmak, konuşmak, şarkı söylemek
*Dokunmak: Elin birini kalbe birini karna koyarak nefes almak, gözleri ellerle kapatıp sıcaklığı hissetmek, esneme hareketleri
*Beyni kullanmak: Tadını çıkarma deneyimi (güvenli modda kalmak, sesi-duygu-inanç-beden gibi tüm öğeleri fark etmek) , DİDD oluşturmak (duyu-imge-duygu-düşünce), tek bir kelime seçip üç ayrı mod için de o kelimeyi kullanma deneyimi (örneğin -katılıyorum- )
*Güvenli oyun fırsatları (?)
*Huşû deneyimi (müzik, resim, doğa)
Kitabı beğendim mi? Daha çok terapistler için yazılmış olsa da bizlerin de okuyabileceği türden ancak bazen ne dediği pek anlaşılmıyor ve ”çeviri” kokuyor. Mesela:
” Hatırlanan karşılıklılık , bir karşılıklılık anının anısını alıp hayata döndürerek bir deneyimi yeniden yaratmak için beden-zihin kapasitesini kullanır. ” s.63 (Co-regulation)
Bu alana merakınız varsa tavsiye ederim. Yoksa es geçin. Okuması o kadar keyifli değil.
Not 1 : Bulduğum net sayfalardan biri : Vagus ne işe yarar ve neden bu kadar önemli? Tık tık.
Not 2: Bu adama güvenirim ama bütün içeriği incelemedim. Dr Berg’in videosu bence izlenmeli. Tık tık.
